(advertenties)
(advertenties)
Misselijkheid en braken als gevolg van chemotherapie is één van de indicaties waarmee je medicinale cannabis kunt krijgen op doktersrecept. Maar hoe kan het eigenlijk dat cannaninoïden, de werkzame stoffen uit de wietplant, werken tegen overgeven en de heftige door chemo-veroorzaakte misselijkheid?

Chemo-misselijkheid

Bijna elke (ex-)kankerpatiënt zal je hetzelfde antwoorden als je vraagt hoe ze chemotherapie ervaren hebben: verschrikkelijk. Haarverlies is misschien één van de meest gehoorde angsten bij het starten van een chemobehandeling, maar het meest angstaanjagende is wellicht de heftige misselijkheid en braakneigingen ten gevolge van de therapie.

Chemotherapie kan een heel heftige lichamelijke reactie teweegbrengen. [Foto: shutterstock/Li Wa]

Emesis, medisch braken, is vele malen heftiger dan ‘gewone’ misselijkheid en komt vrij snel na de behandeling opzetten. Deze door chemotherapie veroorzaakte misselijkheid (en braken) piekt meestal tussen 6 en 24 uur na de behandeling en kan lang aanhouden. Patiënten eten erdoor weinig tot niets, verliezen zo gewicht en ook de kracht om de zware strijd te winnen of soms zelfs vol te houden.

Reguliere behandeling

Standaard farmaceutica worden gebruikt tegen de misselijkheid (anti-emetica) bij chemotherapie. Veel voorgeschreven is bijvoorbeeld dexamethason, een corticosteroïde die ook wordt gebruikt bij aandoeningen waar ernstige ontstekingen aan ten grondslag liggen. Serotonine-receptor agonisten (5-HT3) worden ook weleens ingezet tegen misselijkheid door chemotherapie en ook anti-histamines, anti-depressiva en anti-convulsanten.

Deze middelen zijn echter lang niet altijd effectief. Daarbij hebben veel zeer ernstige bijwerkingen die de klachten alleen maar kunnen verergeren. Zo kun je van dexamethason zelfs maag- en darmklachten krijgen – iets wat je er juist mee wilt tegengaan -, en raken sommige patiënten van deze middelen volledig van de kaart.

Synthetische cannabinoïden

Cannabinoïden, zowel plantaardig als synthetisch, bewijzen succesvol de symptomen van chemo-gerelateerde misselijkheid te verminderen. Twee kunstmatige vormen van de plantaardige cannabinoïde delta-9-THC, dronabinol en nabilone, zijn in 1985 zelfs al goedgekeurd door de Amerikaanse voedsel- en warenautoriteit (FDA) om in de VS te mogen gebruiken tegen misselijkheid en braken door chemotherapie.

Sindsdien zijn er al meer dan 30 studies naar uitgevoerd, die bewijzen dat synthetische cannabinoïden effectiever zijn dan traditionele anti-misselijkheid medicijnen. Er is zelfs een groot aantal klinische onderzoeken gedaan, waaraan in totaal 1.366 patiënten deelnamen. Placebo’s en controlemedicatie werden gebruikt, maar de cannabinoïden bleken in alle studies het meest effectief tegen misselijkheid door chemotherapie.

Ondanks dat delta-9-THC en dronabinol exact dezelfde moleculaire structuur hebben, reageert het menselijk lichaam toch anders op de twee stoffen. [Afbeelding: shutterstock/

Patiënten gaven voordelige effecten aan van de synthetische cannabinoïden, zoals euforie. Echter werden ook negatieve effecten waargenomen zoals duizeligheid, depressie, verlaagde bloeddruk, hallucinaties en paranoia. Voor sommige patiënten werden de bijwerkingen zo heftig dat ze zelfs stopten met het experiment.

Sommige experimenten keken naar deze synthetische cannabinoïden in combinatie met traditionele farmaceutica. Zo werd bijvoorbeeld het effect onderzocht van een combinatie van dronabinol samen met dexamethason. Diverse studies bewijzen de anti-emetische werking van deze combi’s, maar de ongewenste bijwerkingen van de synthetische cannabinoïden bleven – ondanks verminderd – terugkeren.

Cannabis bij chemo

Nabilone en dronabinol werken middels het blokkeren van de binding van serotonine en dopamine, beide geassocieerd met chemo-gerelateerde misselijkheid, aan hun receptoren. Sommige endocannabinoïde-receptoren (onderdeel van het ECS), waar onze lichaamseigen maar ook plantaardige cannabinoïden aan binden, liggen namelijk in de hersendelen waar de emetische reflex plaatsvindt.

Het dorsale vagale complex (DVC) in de hersenstam is de algemene regulator van emesis (misselijkheid/braken). Dit systeem is verantwoordelijk voor de communicatie tussen cellen in het bloed – zoals chemotherapie – en de zenuwcellen die de misselijkheid initiëren. Zowel de DVC als het spijsverteringskanaal beschikken over endocannabinoïde-receptoren die anti-emetische reacties vertonen wanneer ze worden geactiveerd door delta-9-tetrahydrocannabinol (THC).

Waarom synthetische cannabinoïden als het ook (beter) puur natuur kan? [Foto: shutterstock/Creative Family]

Mediwiet tegen misselijkheid

Dat in Nederland misselijkheid door chemotherapie (en bij HIV/AIDS) één van de belangrijkste indicaties is waarmee je in aanmerking kom voor medicinale cannabis op doktersrecept, is dan ook niet opmerkelijk. Maar toch is er tot op heden maar een tiental klinische studies gedaan naar de werking van geïnhaleerde cannabis op door chemotherapie veroorzaakte misselijkheid. In sommige van deze studies werd gekozen voor échte cannabis nadat dronabinol faalde.

Gelukkig stroomt het internet over van anekdotisch bewijs van de ondersteunende werking van cannabis bij de behandeling tegen kanker. Steeds meer kankerpatiënten, zoals Alle, gebruiken immers cannabis, al dan niet in de vorm van verdunde wietolie, om de symptomen van hun chemo- of bestralingstherapie aan te kunnen; en het lichaam in de strijd tegen kanker te versterken.

[Openingsfoto: shutterstock/Kandelaki]

Reacties

Om een reactie te plaatsen moet je aangemeld zijn bij Mediwietsite / Mediwietforum.
Inloggen kan via de zijbalk rechts of via het forum.

Inloggen
(advertenties)