(advertenties)
(advertentie)

Het gebruik van medische cannabis helpt mensen die lijden aan pijn in de onderrug om hun gebruik van opioïden aanzienlijk te verminderen. Daarnaast ervaren zij een lagere pijnintensiteit en een afname van functionele beperkingen. Dit blijkt uit een nieuwe studie waaraan honderden patiënten deelnamen.

Duizend chronische pijnpatiënten tien jaar lang gevolgd

Onderzoekers van de Universiteit van Tel Aviv, het Rabin Medical Center en Clalit Health Services in Israël volgden 1.000 patiënten met chronische pijn in de onderrug die voorheen nooit cannabis hadden gebruikt.

Gedurende een periode van 10 jaar (!) werden hun pijnniveau, de mate van functionele beperking en hun medicatiegebruik jaarlijks geëvalueerd in een gespecialiseerde orthopedische pijnkliniek.

Na tien jaar was het gebruik van opioïden – uitgedrukt in morfine-equivalenten – met 90 procent “aanzienlijk gedaald”.  De afname van het opioïdengebruik trad snel op in het eerste jaar en bleef stabiel gedurende de daaropvolgende 10 jaar”, aldus de onderzoekers.

De pijnintensiteit nam met 84 procent af, terwijl de functionele beperkingen met 30 procent verminderden. Opioïden medicijnen die in Nederland ook voorgeschreven worden bij chronische (lage) rugpijn, zijn bijvoorbeeld oxycodon, morfine en fentanyl. Twee miljoen landgenoten hebben last van rug- of nekpijn.

9 op de 10 deelnemers gebruikt minstens 50% minder opioïden

De studie, gepubliceerd in het European Spine Journal, onderzocht ook in hoeverre patiënten vooraf vastgestelde drempelwaarden voor de verschillende uitkomstmaten behaalden.

Wat betreft het gebruik van opioïden bereikte 91 procent van de patiënten het doel van een reductie van ten minste 50 procent.

Een afname van 30 procent of meer op de schaal voor pijnintensiteit werd door 62 procent van de deelnemers behaald. Eveneens 62 procent van de patiënten bereikte de beoogde verbetering in functionele beperkingen, met een daling van 10 punten of meer op een gestandaardiseerde schaal.

De onderzoekers schrijven:

“Behandeling met medische cannabis ging over een periode van 10 jaar gepaard met een afname in het gebruik van opioïden, een lagere pijnintensiteit en minder functionele beperkingen. Bovendien nam het totale aantal gebruikte medicijnen (polyfarmacie) af en bleek de behandeling goed te verdragen.”

Cannabis werkt ook nog eens heel breed

Daarnaast was er bij de patiënten die de studie voltooiden sprake van een “aanzienlijke” afname in het gebruik van andere, niet-opioïde medicatie. Het gebruik van tramadol/tapentadol daalde van 89,7% naar 5,6% (−84,0 procentpunten), dat van benzodiazepinen van 78,8% naar 5,3% (−73,5 procentpunten), SSRI’s van 77,7% naar 5,8% (−71,9 procentpunten) en gabapentinoïden van 31,3% naar 0,6% (−30,7 procentpunten), aldus de studie.

“Deze afnames kwamen voort uit klinische overwegingen in plaats van uit een vastgelegd protocol; ze weerspiegelen beslissingen die arts en patiënt individueel namen op basis van de respons op de symptomen. De afname in het gebruik van meerdere geneesmiddelen (polyfarmacie) verliep parallel aan de vermindering van het opioïdengebruik en vond grotendeels plaats in de eerste twee jaar.”

De daling in het gebruik van diverse soorten medicatie suggereert dat “medische cannabis mogelijk meerdere symptoomdomeinen tegelijkertijd kan aanpakken”, stellen de onderzoekers.

“Patiënten met chronische pijn hebben vaak meerdere medicijnen tegelijk nodig om pijn, slaapstoornissen, angst en depressie te beheersen – aandoeningen die elk risico’s op bijwerkingen en wisselwerkingen tussen geneesmiddelen met zich meebrengen.”

Grootste studie naar behandeling chronische lage rugpijn met cannabis

De deelnemers aan de studie gebruikten cannabisproducten, waaronder gedroogde bloemen voor verdamping (vaporisatie) en cannabisoliën voor orale of sublinguale toediening. Tijdens het verloop van de studie haakten enkele deelnemers af; van de 1.000 mensen die zich hadden ingeschreven, voltooiden uiteindelijk 638 personen de laatste follow-upmeting.

De onderzoekers benadrukken dat, vanwege het observationele karakter van de studie (zonder controlegroep), er geen conclusies kunnen worden getrokken over een oorzakelijk verband.

Ze merken bovendien op dat de omvang van de verbeteringen in de onderzochte uitkomstmaten “aanzienlijk groter” was dan in eerder gepubliceerde gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken, wat erop wijst dat “observationele vertekeningen (biases) een rol kunnen spelen bij deze resultaten.”

Desalniettemin stellen zij dat hun onderzoek de “langste follow-upstudie naar medische cannabistherapie specifiek bij patiënten met chronische lage rugpijn” betreft.

Klinische relevante verbeteringen bij bijna iedereen

En die resultaten tonen aanhoudende, klinisch relevante verbeteringen aan die de vooraf vastgestelde drempelwaarden voor een ‘minimaal klinisch relevant verschil’ overstijgen – zowel wat betreft de vermindering van opioïdengebruik en pijnverlichting als de verbetering van het functioneren.

“In deze tienjarige observationele studie zonder controlegroep werd behandeling met medicinale cannabis in verband gebracht met een afname in het gebruik van opioïden (-89,8%), de pijnintensiteit (-84,2%) en functionele beperkingen (-30,4%), waarbij een groot deel van de patiënten de vooraf vastgestelde drempelwaarden voor klinisch relevante verbetering behaalde”, zo concludeert het onderzoek.

“Er werd een aanzienlijke vermindering van polyfarmacie (het gelijktijdig gebruik van meerdere geneesmiddelen) waargenomen en de behandeling bleek in acceptabele mate te worden verdragen.”

Meer bewijs dat wiet werkt

Dit is zeker niet de enige studie die de werkzaamheid van cannabis bij de behandeling van pijn ondersteunt; het is evenmin de eerste die suggereert dat cannabis kan dienen als vervanging voor conventionele therapieën, zoals opioïden.

Uit een onderzoek dat eerder in 2026 werd gepubliceerd, bleek dat het gebruik van medicinale cannabis door mensen met chronische pijn in de onderrug leidt tot “grote, aanhoudende en statistisch robuuste verbeteringen.”